Nhà đất do cha mẹ để lại nhưng chưa chia thừa kế thường phát sinh tranh chấp khi một người tự ý quản lý, cho thuê hoặc sử dụng toàn bộ tài sản. Vậy nếu là đồng thừa kế, một người có được tự ý cho thuê cả căn nhà hay không?
NHÀ DO CHA MẸ ĐỂ LẠI KHÔNG CÓ DI CHÚC ĐƯỢC CHIA THẾ NÀO?
Trường hợp cha mẹ chết không để lại di chúc thì di sản được chia thừa kế theo pháp luật. Theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm:
– Vợ, chồng;
– Cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi;
– Con đẻ, con nuôi của người chết.
Nếu ông bà nội, ngoại đều đã mất trước cha mẹ và cha mẹ không còn vợ/chồng tại thời điểm mở thừa kế thì di sản sẽ được chia đều cho các người con thuộc hàng thừa kế thứ nhất.
Ví dụ: Cha mẹ mất để lại 01 căn nhà và có 04 người con thì mỗi người được hưởng 1/4 giá trị di sản.
NHÀ THỪA KẾ CHƯA CHIA THUỘC QUYỀN SỞ HỮU CỦA AI?
Khi di sản chưa thực hiện thủ tục khai nhận hoặc phân chia thừa kế, tài sản vẫn thuộc sở hữu chung của các đồng thừa kế theo phần.
Theo Điều 209 Bộ luật Dân sự 2015:
– Sở hữu chung theo phần là sở hữu chung mà phần quyền của mỗi người được xác định đối với tài sản chung;
– Mỗi đồng sở hữu có quyền, nghĩa vụ tương ứng với phần sở hữu của mình.
Điều này đồng nghĩa, mỗi người chỉ có quyền đối với phần giá trị tài sản thuộc quyền của mình. Không được tự ý quyết định đối với toàn bộ tài sản nếu ảnh hưởng đến quyền lợi của các đồng sở hữu khác.
TỰ Ý CHO THUÊ CẢ CĂN NHÀ THỪA KẾ CHUNG CÓ ĐƯỢC KHÔNG?
Không. Nếu căn nhà là tài sản thừa kế chung của nhiều người mà chưa phân chia, một người không được tự ý cho thuê toàn bộ căn nhà nếu chưa có sự đồng ý của các đồng thừa kế còn lại.
Lý do:
– Việc cho thuê toàn bộ nhà là hành vi khai thác, sử dụng tài sản chung;
– Hành vi này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền chiếm hữu, sử dụng và hưởng lợi của các đồng sở hữu khác.
Do đó, nếu một người tự ý ký hợp đồng cho thuê toàn bộ căn nhà mà không có sự chấp thuận của những người còn lại thì có thể bị xem là vi phạm quyền sở hữu chung.
ĐỒNG THỪA KẾ MUỐN CHO THUÊ NHÀ CẦN LÀM GÌ?
Để việc cho thuê hợp pháp, các đồng thừa kế nên:
– Lập văn bản thỏa thuận quản lý, sử dụng tài sản chung;
– Thống nhất việc cho thuê và tỷ lệ phân chia tiền thuê;
– Ủy quyền cho một người đại diện ký hợp đồng thuê.
Trường hợp không thống nhất được, các bên nên:
– Thực hiện thủ tục khai nhận hoặc phân chia di sản thừa kế;
– Hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết chia thừa kế theo quy định.
TỰ Ý CHO THUÊ TÀI SẢN THỪA KẾ CHUNG CÓ THỂ PHÁT SINH RỦI RO GÌ?
Việc tự ý cho thuê tài sản chung có thể dẫn đến:
– Tranh chấp giữa các đồng thừa kế;
– Yêu cầu chấm dứt hợp đồng thuê;
– Tranh chấp tiền thuê nhà;
– Yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu gây ảnh hưởng quyền lợi của các đồng sở hữu khác.
KẾT LUẬN
Nhà do cha mẹ để lại nhưng chưa chia thừa kế là tài sản thuộc sở hữu chung của các đồng thừa kế. Mỗi người chỉ có quyền đối với phần tài sản của mình và không được tự ý cho thuê toàn bộ căn nhà nếu chưa có sự đồng ý của các đồng sở hữu còn lại.
Trước khi cho thuê, chuyển nhượng hoặc định đoạt nhà thừa kế, các bên nên thực hiện thủ tục phân chia di sản hoặc lập thỏa thuận rõ ràng để tránh tranh chấp phát sinh.
BẠN ĐANG CẦN HỖ TRỢ PHÁP LÝ?
Mọi thông tin trong bài viết đều được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về đất đai, ly hôn – quyền nuôi con hoặc các vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:
LUẬT SƯ TRẦN DUY HUY
Hotline: 0369151515
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, Hồ Chí Minh
Website: LUẬTSƯHUY.VN
