Nhiều cặp vợ chồng khi mua nhà đất chỉ để một người đứng tên trên sổ đỏ vì lý do thủ tục hoặc thỏa thuận nội bộ. Tuy nhiên, khi phát sinh ly hôn hoặc tranh chấp tài sản, câu hỏi thường gặp là: sổ đỏ đứng tên một người thì đất là tài sản riêng hay tài sản chung?
SỔ ĐỎ ĐỨNG TÊN MỘT NGƯỜI CÓ ĐƯƠNG NHIÊN LÀ TÀI SẢN RIÊNG KHÔNG?
Không. Việc chỉ một người đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đồng nghĩa đây là tài sản riêng của người đó.
Để xác định quyền sở hữu, cần xem xét:
– Thời điểm hình thành tài sản;
– Nguồn tiền dùng để mua nhà đất;
– Có thỏa thuận tài sản riêng hay không;
– Có căn cứ chứng minh tài sản được tặng cho riêng, thừa kế riêng hay không.
Do đó, tên trên sổ đỏ chỉ là một căn cứ tham khảo, không phải yếu tố quyết định duy nhất.
TÀI SẢN CHUNG CỦA VỢ CHỒNG ĐƯỢC XÁC ĐỊNH THẾ NÀO?
Theo khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản chung của vợ chồng gồm:
– Tài sản do vợ chồng tạo lập trong thời kỳ hôn nhân;
– Thu nhập từ lao động, sản xuất, kinh doanh;
– Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng;
– Tài sản được tặng cho chung hoặc thừa kế chung;
– Tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.
Pháp luật xác định:
– Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân thường được suy đoán là tài sản chung;
– Nếu không chứng minh được là tài sản riêng thì mặc nhiên được coi là tài sản chung.
KHI NÀO ĐẤT ĐỨNG TÊN MỘT NGƯỜI VẪN LÀ TÀI SẢN CHUNG?
Dù sổ đỏ chỉ đứng tên vợ hoặc chồng, nhà đất vẫn có thể là tài sản chung nếu:
– Được mua trong thời kỳ hôn nhân;
– Tiền mua là tiền chung hoặc công sức chung của hai vợ chồng;
– Không có thỏa thuận xác lập tài sản riêng.
Ví dụ:
– Chồng đứng tên sổ đỏ nhưng tiền mua nhà là tiền tích lũy chung sau kết hôn;
– Vợ chồng cùng trả góp ngân hàng để mua đất.
Trong trường hợp này, dù chỉ một người đứng tên thì quyền sử dụng đất vẫn có thể được xác định là tài sản chung.
KHI NÀO NHÀ ĐẤT ĐỨNG TÊN MỘT NGƯỜI LÀ TÀI SẢN RIÊNG?
Nhà đất có thể là tài sản riêng nếu thuộc một trong các trường hợp:
– Được mua trước khi kết hôn;
– Được tặng cho riêng;
– Được thừa kế riêng;
– Được mua bằng tiền riêng và có căn cứ chứng minh rõ ràng.
Ví dụ:
– Vợ dùng tiền bán tài sản riêng có trước hôn nhân để mua đất;
– Chồng được cha mẹ tặng cho riêng một mảnh đất bằng văn bản rõ ràng.
Khi đó, dù phát sinh trong thời kỳ hôn nhân, người còn lại có thể không có quyền đối với tài sản này.
LY HÔN THÌ ĐẤT ĐỨNG TÊN MỘT NGƯỜI ĐƯỢC CHIA THẾ NÀO?
Nếu xác định là tài sản chung, nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn là chia đôi nhưng có xem xét các yếu tố theo khoản 4 Điều 7 Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP, gồm:
– Hoàn cảnh của mỗi bên sau ly hôn;
– Công sức đóng góp tạo lập tài sản;
– Bảo vệ điều kiện sản xuất, kinh doanh, nghề nghiệp;
– Lỗi của mỗi bên trong quan hệ hôn nhân.
Do đó, chia tài sản không phải lúc nào cũng 50/50 tuyệt đối.
Tòa án có thể chia lệch nếu:
– Một bên có công sức đóng góp nhiều hơn;
– Một bên có lỗi nghiêm trọng như ngoại tình, bạo lực gia đình, phá tán tài sản.
LÀM SAO CHỨNG MINH ĐẤT LÀ TÀI SẢN CHUNG?
Khi có tranh chấp, nên chuẩn bị các tài liệu như:
– Hợp đồng mua bán;
– Sao kê chuyển khoản thanh toán;
– Hồ sơ vay ngân hàng;
– Chứng từ góp tiền;
– Tin nhắn, email, thỏa thuận liên quan;
– Lời khai người làm chứng.
Các chứng cứ này giúp chứng minh nguồn tiền mua đất là tiền chung hoặc có sự đóng góp của cả hai.
KẾT LUẬN
Sổ đỏ chỉ đứng tên một người không đồng nghĩa nhà đất là tài sản riêng. Nếu tài sản được hình thành trong thời kỳ hôn nhân bằng tiền chung hoặc công sức chung thì vẫn có thể được xác định là tài sản chung của vợ chồng.
Khi ly hôn hoặc phát sinh tranh chấp, việc xác định quyền sở hữu cần dựa vào nguồn gốc tài sản, chứng cứ chứng minh và quy định pháp luật liên quan.
BẠN ĐANG CẦN HỖ TRỢ PHÁP LÝ?
Mọi thông tin trong bài viết đều được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về đất đai, ly hôn – quyền nuôi con hoặc các vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:
LUẬT SƯ TRẦN DUY HUY
Hotline: 0369151515
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Gò Vấp, Hồ Chí Minh
Website: LUẬTSƯHUY.VN
