Trong các tranh chấp thừa kế, hành vi giả chữ ký trong di chúc nhằm chiếm đoạt tài sản không phải là hiếm gặp. Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể dẫn đến mất quyền thừa kế, bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vậy cụ thể pháp luật xử lý như thế nào?
GIẢ CHỮ KÝ TRONG DI CHÚC CÓ BỊ TƯỚC QUYỀN HƯỞNG THỪA KẾ?
Căn cứ tại Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Vì vậy, mọi hành vi làm sai lệch ý chí này đều không được pháp luật bảo vệ.
Căn cứ điểm d khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 nêu rõ, người có hành vi giả mạo, sửa chữa di chúc nhằm hưởng di sản trái với ý chí của người để lại di sản sẽ không được quyền hưởng thừa kế.
Điều này đồng nghĩa:
– Nếu giả chữ ký để “hợp thức hóa” di chúc hoặc thay đổi nội dung phân chia tài sản thì mất quyền hưởng di sản;
– Trừ trường hợp đặc biệt: người lập di chúc biết hành vi đó nhưng vẫn cho hưởng.
GIẢ CHỮ KÝ TRONG DI CHÚC BỊ XỬ PHẠT THẾ NÀO?
Tùy theo mức độ vi phạm, hành vi này có thể bị xử lý theo 2 cấp độ sau đây:
Xử phạt hành chính: Theo điểm c khoản 1 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản (chưa đến mức truy cứu hình sự) có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 – 3.000.000 đồng.
Việc giả chữ ký trong di chúc rõ ràng là hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản, nên hoàn toàn có thể bị xử phạt theo quy định này.
Truy cứu trách nhiệm hình sự: Nếu hành vi có mục đích chiếm đoạt tài sản và đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị xử lý về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015).
Các khung hình phạt gồm:
– Khung 1: Cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng – 03 năm;
– Khung 2: Phạt tù từ 02 – 07 năm (nếu có tổ chức, chuyên nghiệp, chiếm đoạt từ 50 triệu đồng…);
– Khung 3: Phạt tù từ 07 – 15 năm (tài sản từ 200 triệu đồng…);
– Khung 4: Phạt tù từ 12 – 20 năm hoặc tù chung thân (từ 500 triệu đồng trở lên).
Ngoài ra, còn có thể bị:
– Phạt tiền từ 10 – 100 triệu đồng;
– Cấm hành nghề;
– Tịch thu tài sản.
LÀM SAO ĐỂ PHÁT HIỆN CHỮ KÝ TRONG DI CHÚC LÀ GIẢ?
Trên thực tế, việc xác định chữ ký thật hay giả không thể dựa vào cảm tính mà cần thông qua giám định chuyên môn.
Các trường hợp dễ phát sinh giả mạo:
– Di chúc viết tay không có người làm chứng;
– Di chúc có người làm chứng nhưng không rõ ràng;
– Di chúc không được công chứng, chứng thực.
Cách xác định:
Người thừa kế hoặc người có quyền lợi liên quan có thể:
– Yêu cầu giám định chữ ký tại cơ quan giám định tư pháp;
– Đề nghị Tòa án trưng cầu giám định trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Hồ sơ yêu cầu giám định gồm:
– Văn bản yêu cầu giám định;
– Bản di chúc có chữ ký cần giám định;
– Giấy tờ chứng minh tư cách người yêu cầu.
Thời gian giám định: Thông thường tối đa 03 tháng, có thể kéo dài đến 04 tháng nếu phức tạp.
MỘT SỐ LƯU Ý ĐỂ TRÁNH RỦI RO
Để hạn chế tranh chấp và nguy cơ giả mạo di chúc:
– Nên lập di chúc có công chứng hoặc chứng thực;
– Nếu viết tay, nên có người làm chứng hợp lệ;
– Ghi rõ nội dung, tránh tẩy xóa;
– Bảo quản di chúc tại nơi an toàn hoặc gửi tổ chức công chứng lưu giữ.
KẾT LUẬN:
– Giả chữ ký trong di chúc là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng;
– Có thể bị tước quyền thừa kế, phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự;
– Mức xử lý phụ thuộc vào giá trị tài sản và mức độ hành vi;
– Việc giám định chữ ký là căn cứ quan trọng để giải quyết tranh chấp.
Nguyên tắc cốt lõi chính là di chúc phải phản ánh đúng ý chí của người để lại di sản và phải được tôn trọng tuyệt đối.
BẠN ĐANG CẦN HỖ TRỢ PHÁP LÝ?
Mọi thông tin trong bài viết đều được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về đất đai, ly hôn – quyền nuôi con hoặc các vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:
- Hotline/Zalo: 0369151515
- Website: LuậtsưHuy.vn | LUẬTSƯ.NET
- Văn phòng làm việc: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, TP.HCM
