Trong thực tế, nhiều gia đình gặp vướng mắc khi thực hiện việc nhận và chia di sản theo di chúc do không nắm rõ trình tự, thủ tục pháp lý. Việc chia thừa kế theo di chúc không chỉ đơn thuần là “đọc di chúc rồi chia” mà còn phải thực hiện đúng quy định để đảm bảo quyền lợi của các bên. Vậy cách chia thừa kế theo di chúc được thực hiện như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
CHIA THỪA KẾ THEO DI CHÚC NHƯ THẾ NÀO?
Sau khi người để lại di chúc qua đời, những người thừa kế cần thực hiện các bước để nhận di sản và hoàn tất việc chuyển quyền sở hữu tài sản.
Quy trình cơ bản gồm 02 bước chính sau đây:
CÔNG BỐ DI CHÚC:
Đây là bước đầu tiên và có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chia thừa kế.
– Nếu trong di chúc có chỉ định người công bố thì người này sẽ thực hiện;
– Nếu không có hoặc người được chỉ định từ chối, các đồng thừa kế sẽ thỏa thuận cử người công bố.
Sau khi công bố di chúc:
– Những người thừa kế được nhận bản sao di chúc;
– Có thể sử dụng di chúc làm căn cứ để thực hiện các thủ tục sang tên tài sản.
Đồng thời, đây cũng là bước giúp xác định:
– Di chúc có hợp pháp hay không;
– Ai là người được hưởng di sản;
– Nội dung phân chia tài sản (nếu đã được quy định rõ).
CÔNG CHỨNG VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN:
Trong nhiều trường hợp, di chúc không quy định rõ phần di sản của từng người hoặc phát sinh nhu cầu thỏa thuận lại cách chia. Khi đó, các bên cần lập và công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản.
Khi nào cần thực hiện?
– Di chúc không xác định rõ phần tài sản từng người được hưởng;
– Các đồng thừa kế muốn thống nhất lại việc phân chia.
Hồ sơ cần chuẩn bị:
– Phiếu yêu cầu công chứng;
– Bản di chúc;
– Giấy chứng tử của người để lại di sản;
– Giấy tờ của người thừa kế (CCCD, giấy khai sinh…);
– Giấy tờ về tài sản (Sổ đỏ, đăng ký xe…);
– Dự thảo văn bản thỏa thuận (nếu có).
Nơi thực hiện:
– Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng.
Thời gian giải quyết: Thông thường không quá 02 ngày làm việc. Trường hợp phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày.
Sau khi công chứng, văn bản này là căn cứ pháp lý để thực hiện việc chuyển quyền sở hữu tài sản cho người thừa kế.
NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI CHIA THỪA KẾ THEO DI CHÚC
Theo quy định pháp luật, di chúc là sự thể hiện ý chí của người để lại tài sản. Vì vậy:
– Nếu di chúc hợp pháp thì việc phân chia di sản phải tuân theo nội dung di chúc;
– Người thừa kế khác không có quyền thay đổi ý chí của người lập di chúc.
Do đó, kể cả khi có người không đồng ý thì di sản vẫn được chia theo di chúc.
Tuy nhiên, cần lưu ý một số trường hợp ngoại lệ:
– Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc (như con chưa thành niên, cha mẹ, vợ/chồng…) vẫn được hưởng một phần di sản;
– Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản;
– Trường hợp di chúc không hợp pháp thì sẽ không được áp dụng.
NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI CHIA THỪA KẾ THEO DI CHÚC
Để hạn chế tranh chấp và đảm bảo quyền lợi, khi thực hiện chia thừa kế theo di chúc cần lưu ý:
– Kiểm tra tính hợp pháp của di chúc;
– Xác định đầy đủ người thừa kế theo di chúc và theo pháp luật;
– Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ về tài sản và nhân thân;
– Trường hợp di chúc không rõ ràng, cần thỏa thuận và công chứng;
– Thực hiện đúng trình tự để tránh phát sinh tranh chấp về sau.
KẾT LUẬN:
– Việc chia thừa kế theo di chúc phải tuân theo ý chí của người để lại di sản;
– Quy trình cơ bản gồm: công bố di chúc và công chứng văn bản phân chia di sản (nếu cần);
– Dù có người không đồng ý, di chúc hợp pháp vẫn có hiệu lực thi hành;
– Cần đặc biệt lưu ý các trường hợp được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào di chúc.
Nguyên tắc xuyên suốt: Tôn trọng ý chí của người lập di chúc nhưng vẫn đảm bảo đúng quy định pháp luật.
BẠN ĐANG CẦN HỖ TRỢ PHÁP LÝ?
Mọi thông tin trong bài viết đều được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về đất đai, ly hôn – quyền nuôi con hoặc các vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:
- Hotline/Zalo: 0369151515
- Website: LuậtsưHuy.vn | LUẬTSƯ.NET
- Văn phòng làm việc: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, TP.HCM
