Việc một người thân trong gia đình đột ngột bị cơ quan điều tra bắt giữ luôn là cú sốc tinh thần vô cùng lớn, gây ra sự hoang mang, sợ hãi và suy sụp cho cả gia đình. Bài viết dưới đây từ LUẬTSƯHUY.VN sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình, thời hạn tạm giữ, tạm giam theo Bộ luật Tố tụng Hình sự, giúp bạn nắm rõ quyền lợi và biết cách can thiệp kịp thời để bảo vệ an toàn pháp lý cho người thân của mình.
Thấu hiểu những rủi ro bạn đang đối mặt
Trong các vụ án hình sự, giai đoạn đầu khi bị tạm giữ, tạm giam là thời điểm nhạy cảm và nhiều rủi ro nhất. Nếu không có sự tư vấn và đồng hành bảo vệ từ luật sư hình sự từ sớm, người bị bắt rất dễ gặp phải những rủi ro nghiêm trọng:
- Chấn động tâm lý và ép cung: Người bị tạm giữ thường hoảng loạn, dễ bị dẫn dắt hoặc tự đưa ra những lời khai bất lợi không đúng sự thật do áp lực tâm lý.
- Bị giam giữ quá hạn: Thiếu am hiểu pháp luật khiến gia đình không biết chính xác thời hạn tối đa cơ quan điều tra được phép giữ người, dẫn đến việc người thân bị tước đoạt tự do sai quy định.
- Mất cơ hội xin tại ngoại: Các thủ tục hành chính khắt khe khiến hồ sơ xin bảo lĩnh (tại ngoại) bị từ chối nếu không được soạn thảo và nộp đúng thời điểm, đúng cơ quan thẩm quyền.
Tạm giữ, tạm giam hình sự là gì?
Tạm giữ, tạm giam là các biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự do cơ quan có thẩm quyền áp dụng đối với người bị bắt, bị can, bị cáo nhằm ngăn chặn việc người này trốn tránh pháp luật, cản trở hoạt động điều tra, truy tố, xét xử hoặc tiếp tục phạm tội.
Căn cứ pháp lý áp dụng
Để bảo vệ quyền lợi tối đa cho thân chủ, mọi quy trình can thiệp và kiến nghị của chúng tôi đều tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành:
- Căn cứ Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).
- Căn cứ Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021).
- Căn cứ Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam hiện hành.
Quy định chi tiết về Thời hạn Tạm giữ & Tạm giam
Để gia đình có thể theo dõi và giám sát quá trình tố tụng, tránh việc người thân bị giam giữ trái phép, bạn cần nắm vững các mốc thời gian bắt buộc sau đây:
1. Thời hạn Tạm giữ (Áp dụng khi mới bắt người – Căn cứ Điều 118 BLTTHS 2015):
- Thời hạn tạm giữ thông thường không quá 03 ngày.
- Trường hợp cần thiết, có thể gia hạn tạm giữ lần 1 (không quá 03 ngày).
- Trường hợp đặc biệt, có thể gia hạn tạm giữ lần 2 (không quá 03 ngày).
- Tổng cộng: Thời gian tạm giữ tối đa tuyệt đối không được vượt quá 09 ngày. Hết thời hạn này, cơ quan điều tra bắt buộc phải khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam, hoặc phải trả tự do ngay lập tức cho người bị tạm giữ.
2. Thời hạn Tạm giam để điều tra (Áp dụng sau khi khởi tố bị can – Căn cứ Điều 173 BLTTHS 2015): Tùy thuộc vào tính chất và mức độ nguy hiểm của tội phạm, thời hạn giam giữ để cơ quan công an điều tra được quy định nghiêm ngặt như sau:
- Tội phạm ít nghiêm trọng: Thời hạn tạm giam là 02 tháng. (Có thể gia hạn 01 lần, không quá 01 tháng) . Tổng thời gian tối đa: 03 tháng.
- Tội phạm nghiêm trọng: Thời hạn tạm giam là 03 tháng. (Có thể gia hạn 01 lần, không quá 02 tháng) . Tổng thời gian tối đa: 05 tháng.
- Tội phạm rất nghiêm trọng: Thời hạn tạm giam là 04 tháng. (Có thể gia hạn 01 lần, không quá 03 tháng) . Tổng thời gian tối đa: 07 tháng.
- Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng: Thời hạn tạm giam là 04 tháng. (Có thể gia hạn 02 lần, mỗi lần không quá 04 tháng) . Tổng thời gian tối đa thông thường: 12 tháng.
- (Lưu ý ngoại lệ: Chỉ riêng đối với tội xâm phạm an ninh quốc gia, Viện trưởng VKSND Tối cao mới có quyền gia hạn thêm 1 lần không quá 04 tháng. Trong trường hợp đặc biệt không có căn cứ hủy bỏ biện pháp tạm giam, có thể giam giữ cho đến khi kết thúc điều tra).
Quy trình các bước thực hiện và áp dụng biện pháp
- Bước 1: Bắt người và ra Quyết định tạm giữ: Cơ quan Cảnh sát điều tra tiến hành bắt người (trong trường hợp khẩn cấp hoặc quả tang) và ra quyết định tạm giữ. Quyết định này phải được gửi cho Viện kiểm sát nhân dân cấp Khu vực cùng cấp để kiểm sát.
- Bước 2: Lấy lời khai và Thu thập chứng cứ: Điều tra viên lấy lời khai người bị tạm giữ. (Đây là giai đoạn luật sư của LUẬTSƯHUY.VN sẽ đăng ký tham gia bảo vệ để tránh mớm cung, ép cung) .
- Bước 3: Khởi tố và Phê chuẩn Lệnh tạm giam: Nếu có đủ căn cứ phạm tội, Cơ quan điều tra sẽ ra Quyết định khởi tố bị can và Lệnh tạm giam.
- Bước 4: Kiểm sát Quyết định: Hồ sơ được chuyển sang Viện kiểm sát nhân dân cấp Khu vực (Ví dụ: Viện kiểm sát nhân dân Khu vực Gò Vấp, TP.HCM) để phê chuẩn Lệnh tạm giam.
- Bước 5: Chấp hành giam giữ: Bị can được chuyển đến Trại tạm giam để phục vụ công tác điều tra kéo dài.
Câu chuyện thực tế & Kinh nghiệm từ Luật sư
📌 Case Study – Cứu người bị tạm giữ quá hạn: Trong một chuyên án tại TP.HCM, một nam thanh niên bị cơ quan điều tra giữ người trong trường hợp khẩn cấp để điều tra về hành vi chứa chấp tài sản tiêu thụ. Tuy nhiên, đến ngày thứ 10, người này vẫn chưa được thả dù không có Quyết định khởi tố bị can.
Bằng nghiệp vụ nhạy bén, Đội ngũ Luật sư hình sự TP.HCM của chúng tôi đã lập tức làm Đơn kiến nghị khẩn cấp gửi Viện kiểm sát nhân dân Khu vực, chỉ ra việc vi phạm nghiêm trọng thời hạn tạm giữ (quá 09 ngày). Kết quả, ngay trong chiều hôm đó, Viện kiểm sát đã yêu cầu cơ quan điều tra lập tức trả tự do cho thân chủ của chúng tôi.
📌 Lời khuyên từ Luật sư Trần Duy Huy: Trong 24 giờ đầu tiên kể từ khi người thân bị bắt là “Thời điểm vàng” để luật sư can thiệp. Việc có luật sư tham gia ngay từ các buổi lấy lời khai đầu tiên sẽ đóng vai trò quyết định đến việc định tội danh và mức án sau này.
Đơn bảo lĩnh miễn phí
🎁 Đừng để vụ việc rơi vào bế tắc và người thân phải chịu đựng môi trường giam giữ khắc nghiệt. Tải miễn phí “Mẫu Đơn xin bảo lĩnh (tại ngoại) áp dụng mới nhất 2026” và được hướng dẫn quy trình xin tại ngoại cho người thân.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Trong giai đoạn tạm giữ và đang điều tra, việc thăm gặp gia đình bị hạn chế rất nghiêm ngặt để đảm bảo bí mật điều tra, thường chỉ được gửi đồ tiếp tế. Tuy nhiên, Luật sư bào chữa có quyền gặp gỡ bị can trong trại tạm giam để tư vấn pháp luật.
Để được áp dụng biện pháp bảo lĩnh, bị can cần có nơi cư trú tại Xã/Phường rõ ràng, phạm tội lần đầu, nhân thân tốt và cần có ít nhất 02 người thân (hoặc tổ chức) đứng ra làm đơn cam đoan bảo lĩnh gửi Cơ quan Cảnh sát điều tra và Viện kiểm sát nhân dân Khu vực phê chuẩn.
Nếu hết thời hạn tạm giam (bao gồm cả thời gian gia hạn) mà cơ quan điều tra chưa chứng minh được hành vi phạm tội, cơ quan thẩm quyền bắt buộc phải thay đổi biện pháp ngăn chặn, trả tự do hoặc cho bị can tại ngoại.
Lời kết
Việc vướng vào vòng lao lý và bị tạm giam là một rủi ro pháp lý lớn nhất có thể hủy hoại tương lai của một con người. Đừng tự mình gánh vác rủi ro hoặc chờ đợi trong vô vọng. Hãy liên hệ ngay với LUẬTSƯHUY.VN qua Hotline 0369151515 để được đội ngũ Luật sư Hình sự đánh giá hồ sơ và tư vấn chiến lược giải cứu MIỄN PHÍ trong 15 phút đầu tiên!
Tác giả: Luật sư Trần Duy Huy | Bản quyền thuộc về LUẬTSƯHUY.VN
