Sau khi lập di chúc, nhiều người có thể thay đổi ý định và muốn bổ sung thêm người được hưởng di sản. Vậy di chúc đã công chứng có được chỉnh sửa để thêm người thừa kế hay không? Thủ tục thực hiện như thế nào? Dưới đây là hướng dẫn chi tiết theo quy định pháp luật hiện hành.
CÓ BỔ SUNG NGƯỜI THỪA KẾ VÀO DI CHÚC ĐÃ CÔNG CHỨNG ĐƯỢC KHÔNG?
Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có các quyền sau:
– Chỉ định người thừa kế;
– Truất quyền hưởng di sản của người thừa kế;
– Phân định phần di sản cho từng người thừa kế;
– Dành một phần tài sản để di tặng hoặc thờ cúng;
– Giao nghĩa vụ cho người thừa kế;
– Chỉ định người giữ di chúc, người quản lý và người phân chia di sản.
Đồng thời, Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người lập di chúc có quyền:
– Sửa đổi di chúc;
– Bổ sung di chúc;
– Thay thế di chúc;
– Hủy bỏ di chúc đã lập vào bất cứ thời điểm nào.
Như vậy, kể cả khi di chúc đã được công chứng, người lập di chúc vẫn hoàn toàn có quyền bổ sung thêm người thừa kế nếu có nhu cầu.
Việc bổ sung người thừa kế là một phần trong quyền định đoạt tài sản của cá nhân, bởi di chúc phản ánh ý chí và mong muốn của người để lại tài sản.
Do đó, nếu sau khi lập di chúc mà phát sinh nhu cầu:
– Bổ sung con, cháu hoặc người thân khác;
– Điều chỉnh lại phần tài sản cho từng người;
– Thêm người được hưởng di sản,
Thì người lập di chúc có thể thực hiện theo quy định pháp luật.
ĐIỀU KIỆN ĐỂ VIỆC BỔ SUNG DI CHÚC HỢP PHÁP
Mặc dù được quyền bổ sung người thừa kế, nhưng để việc sửa đổi hoặc bổ sung di chúc có giá trị pháp lý, người lập di chúc cần đáp ứng điều kiện của di chúc hợp pháp theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015.
Cụ thể:
– Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt khi lập di chúc;
– Không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép;
– Nội dung di chúc không vi phạm điều cấm của luật;
– Không trái đạo đức xã hội;
– Hình thức di chúc phù hợp quy định pháp luật.
Nếu không đáp ứng các điều kiện trên, phần nội dung bổ sung có thể bị vô hiệu.
CÁCH THÊM NGƯỜI THỪA KẾ VÀO DI CHÚC ĐÃ CÔNG CHỨNG
Theo quy định hiện hành, có 2 cách phổ biến để bổ sung thêm người thừa kế vào di chúc đã công chứng.
CÁCH 1: LẬP DI CHÚC MỚI
Theo khoản 5 Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015, nếu một người để lại nhiều bản di chúc đối với cùng một tài sản thì bản di chúc được lập sau cùng sẽ có hiệu lực pháp luật.
Điều này có nghĩa rằng người lập di chúc có thể lập một bản di chúc mới và nội dung di chúc mới sẽ bổ sung thêm người thừa kế và điều chỉnh lại phần tài sản nếu cần.
Khi đó:
– Bản di chúc mới có hiệu lực;
– Các bản di chúc trước đó mặc nhiên không còn được áp dụng đối với phần tài sản trùng lặp.
Ưu điểm của cách này là nội dung được đảm bảo rõ ràng, đầy đủ; dễ quản lý và hạn chế mâu thuẫn giữa bản cũ và phần bổ sung.
Đây là phương án thường được lựa chọn khi có nhiều thay đổi lớn về nội dung di chúc.
CÁCH 2: SỬA ĐỔI, BỔ SUNG DI CHÚC ĐÃ LẬP
Ngoài việc lập mới, người lập di chúc có thể lựa chọn sửa đổi hoặc bổ sung trực tiếp vào bản di chúc cũ. Theo đó, việc thêm người thừa kế có thể được thực hiện bất cứ lúc nào nếu người lập di chúc vẫn đáp ứng điều kiện hợp pháp.
Hồ sơ cần chuẩn bị: Khi bổ sung người thừa kế vào di chúc đã công chứng, hồ sơ thường gồm:
– Phiếu yêu cầu công chứng;
– CCCD/CMND hoặc hộ chiếu còn hiệu lực;
– Sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú (nếu cần);
– Giấy đăng ký kết hôn hoặc giấy xác nhận tình trạng hôn nhân;
– Quyết định ly hôn hoặc bản án ly hôn (nếu có);
– Bản chính tất cả các bản di chúc đã lập.
Cơ quan thực hiện: Theo quy định tại khoản 4 Điều 58 Luật Công chứng 2024, bất kỳ công chứng viên nào cũng có thể thực hiện việc sửa đổi, bổ sung di chúc đã công chứng.
Tuy nhiên, nếu tổ chức hành nghề công chứng đang lưu giữ di chúc thì người lập di chúc cần thông báo cho tổ chức đó biết việc sửa đổi, bổ sung.
Điều này giúp cập nhật hồ sơ lưu trữ và tránh phát sinh tranh chấp về sau.
Thời gian thực hiện: Thủ tục sửa đổi, bổ sung di chúc thường được giải quyết tương tự như công chứng di chúc thông thường.
Thời gian xử lý: Từ 02 – 10 ngày làm việc tùy hồ sơ.
Phí công chứng: Theo Thông tư 257/2016/TT-BTC, phí công chứng sửa đổi, bổ sung di chúc là 40.000 đồng/trường hợp.
Ngoài ra có thể phát sinh thù lao công chứng như:
– Phí soạn thảo;
– Phí công chứng ngoài trụ sở;
– Phí làm ngoài giờ.
Mức thu cụ thể do các bên thỏa thuận nhưng không vượt mức trần quy định.
NÊN CHỌN CÁCH NÀO?
Việc lựa chọn lập di chúc mới hay bổ sung di chúc cũ phụ thuộc vào mức độ thay đổi nội dung.
Nên lập di chúc mới nếu:
– Có nhiều thay đổi về người thừa kế;
– Điều chỉnh lại tỷ lệ chia tài sản;
– Muốn thay đổi toàn bộ nội dung di chúc cũ.
Nên bổ sung di chúc cũ nếu:
– Chỉ thêm một hoặc vài người thừa kế;
– Không thay đổi nhiều nội dung hiện có.
Việc lựa chọn đúng phương án sẽ giúp hạn chế tranh chấp và bảo đảm ý chí của người lập di chúc được thực hiện chính xác.
KẾT LUẬN
Người lập di chúc hoàn toàn có quyền thêm người thừa kế vào di chúc đã công chứng thông qua việc lập di chúc mới; hoặc sửa đổi, bổ sung di chúc cũ.
Dù lựa chọn cách nào, người lập di chúc cũng cần bảo đảm điều kiện hợp pháp về nội dung, hình thức và năng lực lập di chúc để tránh phát sinh tranh chấp hoặc bị tuyên vô hiệu sau này.
BẠN ĐANG CẦN HỖ TRỢ PHÁP LÝ?
Mọi thông tin trong bài viết đều được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về đất đai, ly hôn – quyền nuôi con hoặc các vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:
- Hotline/Zalo: 0369151515
- Website: LuậtsưHuy.vn | LUẬTSƯ.NET
Văn phòng làm việc:286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, TP.HCM
